[x] ปิดหน้าต่างนี้
ก้าวทุกวินาที กับ... สหวิชา ดอท คอม
ชื่อผู้ใช้ :
รหัสผ่าน :
   
   
หมวดหมู่ : วิทยาศาสตร์
ใคร(ว..)...ชีวะ มหากาพย์แห่งความสนุกในการสอน
พุธ ที่ 28 เดือน เมษายน พ.ศ.2553

ความสนุกในการเรียนวิชาชีววิทยา คือการจัดการกับสมอง ด้วยเทคนิคต่างๆ เช่น ระบบการเชื่อมโยง (Link system)การใช้ภาพตลกขบขันในการจำ ตัวอย่างเช่น การนึกภาพที่มีรองเท้าดำน้ำ(fin) ปักอยู่ใต้ทะเลเต็มไปหมด ก็นึกถึงประเทศฟินแลนด์(Finland)เป็นต้น (Joyce, Weil and Sho   

        ธรรมชาติของวิชา...สู่การพัฒนาการเรียนการสอน

        วิชาชีววิทยา (Biology) เป็นการศึกษาทางวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับสิ่งมีชีวิตในทุกๆแง่มุม (Biological Scinces) ชีววิทยา (Biology) มาจากภาษากรีก จากคำว่า " Bios "& "Logos" ซึ่งคำว่า "bios" แปลว่า สิ่งมีชีวิต และ "logos"แปลว่า การคิดและเหตุผลการศึกษา ชีววิทยาซึ่งถือเป็นการศึกษาหลักที่แยกย่อยไปเป็นวิชาทางชีวภาพอื่นๆมากมาย (http://th.wikipedia.org)  และการขยายตัวด้านความรู้ทางชีวภาพที่เพิ่มขึ้น การจำเพียงรายละเอียดข้อเท็จจริงของวิชาชีววิทยาไม่เพียงพอกับองค์ประกอบที่สอดคล้องกันของสิ่งชีวิต  วิธีการศึกษาที่น่าสนใจคือการกำหนดเป็นบทหรือสาระสำคัญ(Themes)ของรูปแบบที่กระจายไปทั่วทุกวิธีทางยังคงใช้ทศวรรษนี้ เพื่อช่วยให้ผู้เรียนจัดระเบียบและครอบคลุมเนื้อหาทั้งหมด (Campbell and Reece: 3)

                                                                ภาพ : ชีววิทยาของสิ่งมีชีวิต

        จากการวิเคราะห์มาตรฐานหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน 2551 และตัวอย่างข้อสอบ O-Net ในปีต่างๆ พบว่าวิชาชีววิทยาประกอบด้วยส่วนที่เป็นเนื้อหา(ที่ต้องอาศัยความจำ ความรู้ ความเข้าใจ)และส่วนที่เป็นกระบวนการ(ทักษะ ความชำนาญในการปฏิบัติงาน) ดังนั้นขั้นตอนในการสอนวิชาชีววิทยา ควรคำนึงถึงสิ่งต่อไปนี้(รูปแบบการสอนแบบ 6P ซึ่งผู้เขียนรวบรวมข้อมูลจากการเรียนด้วยตนเอง(สาขาชีววิทยา ระดับปริญญาตรี)และการศึกษาเอกสาร ตำรา งานวิจัยทางวิชาการ)

        การเตรียมความพร้อม (Prepare)
เป็นขั้นตอนการเตรียมความพร้อมของผู้เรียน โดยผู้สอนต้องศึกษาความแตกต่างระหว่างบุคคล(individual difference) ธรรมชาติของการรับรู้ของสมอง “ถ้าทำให้ม้าหิวน้ำ ม้าจะต้องการน้ำ” ดังนั้นผู้สอนต้องเรียนรู้ธรรมชาติการทำงานของสมองเพื่อสร้างแรงจูงใจให้กับผู้เรียน(Eric Jensen.2000 : 4) และอารมณ์ของผู้เรียน ทดสอบความรู้พื้นฐานของเรื่องที่จะเรียนโดยใช้รูปแบบของข้อสอบ(item)  การสังเกต(observe) การสอบถาม(question)/แบบสอบถาม(questionnaire) จากนั้นผู้สอยต้องชี้แจงความสำคัญของการเรียนเนื้อหาวิชาชีววิทยาโดยเชื่อมโยงกับชีวิตประจำวัน เช่น เนื้อหาเรื่องการสังเคราะห์ด้วยแสงของพืช ต้องเชื่อมโยงให้ผู้เรียนเห็นว่าชีวิตของมนุษย์ต้องพึ่งพาพืชด้านอาหาร และในขั้นตอนสุดท้ายของการเตรียมความพร้อมให้ผู้เรียนคือชี้แจงจุดประสงค์เนื้อหาและนักเรียนควรรู้อะไรบ้างเมื่อเรียนจบในเนื้อหานี้

      

        การวางแผนไว้ล่วงหน้า (Prepense)
         ผู้สอนต้องวางแผนการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนไว้ล่วงหน้า เช่น บรรยากาศในการเรียน อาจเป็นบรรยากาศที่สบายกระตุ้นการเรียนรู้ บรรยากาศท้าทายด้วยการเล่นเกม บรรยากาศสนุกสนานด้วยกิจกรรมร้องเพลง ฯลฯ วางแผนกระบวนการเรียนรู้ เช่น เนื้อหา อุปกรณ์การเรียน สื่อ ต่างๆเพื่อช่วยอำนวยความสะดวกในการค้นหาความรู้ให้กับผู้เรียน เช่น การสอนเรื่องการเคลื่อนที่ของสิ่งมีชีวิต เรื่องสร้างบรรยากาศตั้งแต่การเปลี่ยนชื่อบท “จ้าวแห่งลมกรด”(ได้แรงบันดาลใจจาก จิรัสย์ เจนพานิช.2552: สารบัญ) เตรียมสื่อ วีดีทัศน์การเคลื่อนไหวของเสือซีต้า การบินของเหยี่ยว  เตรียมอุปกรณ์ โครงสร้างกระดูกมนุษย์ ใบงาน เป็นต้น

      ระเบียบการ (Procedure)

       ถ้าเป็นเนื้อหาที่ไม่สามารถทำการทดลองได้ เช่น พันธุวิศวกรรม นักเรียนต้องเรียนรู้หลักการ ลารจำจำเนื้อหาเพื่อเป็นพื้นฐานในการนำไปประยุกต์ใช้ ยกตัวอย่างเช่น การใช้เทคนิคการจำ(Memory skill)แบบเชื่อมคำ(link word) ยกตัวอย่างการจำใจกลางเมืองของอเมริกา เมืองแรกพบว่าภาษาสเปนมีอิทธิพลต่อเมืองนี้ มีโบสถ์และหอระฆังซึ่งพบว่าคนสเปนเป็นคนรวย จึงใช้คำว่า “rich costa” ก็จะนึกถึงคำว่า Costa Ricaเป็นต้น  ระบบการเชื่อมโยง (Link system)การใช้ภาพตลกขบขันในการจำ ตัวอย่างเช่น การนึกภาพที่มีรองเท้าดำน้ำ(fin) ปักอยู่ใต้ทะเลเต็มไปหมด ก็นึกถึงประเทศฟินแลนด์(Finland)เป็นต้น (Joyce, Weil and Showers.1992: 160-175)ระบบการใช้คำทดแทน (Key word) เช่น การแยกระดับชั้นของสิ่งมีชีวิต เป็น Kingdom Phylum Class Order Family Genus Species ใช้คำทดแทนเป็น KiP CoF GeS(สม สุจิรา. 2552: 18)การใช้ผังกราฟิก (Graphic Organize) และการใช้รากศัพท์ (Root word) เช่น Mega= โต Micro = เล็ก
          ถ้าเป็นส่วนของเนื้อหาที่สามารถจัดปฏิบัติการ ต้องสอนทักษะขั้นพื้นฐานการใช้อุปกรณ์การทดลอง การทำความสะอาด การเลือกใช้อุปกรณ์เบื้องต้น การเรียนการหลักการทดลองเบื้องต้น

        สร้างชิ้นงาน (Product)
         ขั้นตอนนี้เป็นขั้นตอนของการสร้างหลักฐาน/ร่องรอยของการเรียนรู้ ในส่วนที่เป็นเนื้อหา นักเรียนต้องได้เทคนิควิธีการเรียกเนื้อหา(Recall) กลับคืนมาเมื่อมีการทดสอบ/เมื่อต้องการใช้งาน เช่น อารมณ์ X หดอย่าเข้ามา ความหมายคือ เมื่อกล้ามเนื้อExtensor หด มือจะเหยียดออก (ยกมือห้ามไว้ว่าอย่าเข้ามา) นักเรียนจะสามารถเรียกเนื้อหาเรื่องการทำงานของกล้ามเนื้อมาใช้ได้อย่างรวดเร็ว ในส่วนของกระบวนการ/ปฏิบัติการ นักเรียนต้องสามารถออกแบบการทดลอง ตั้งสมติฐาน ออกแบบการทดลอง เก็บข้อมูล สรุปผล อภิปรายผลได้ นั้นเอง  ครูผู้สอนต้องให้ผลสะท้อนในชิ้นงาน เช่น การชื่นชม การแนะนำ

         การทดสอบหลังเรียน (Post-test)
         ขั้นตอนที่ตรวจสอบความรู้ของผู้เรียนโดยใช้เครื่องมือต่างๆ เช่น แบบทดสอบ(Test) แบบสอบถาม (Questionnaire) การประเมินตามสภาพจริง (Assessment Performance) บทบาท/สถานการณ์สมมติ(Roll Play)

          การตรวจสอบ (Prove)
         ขั้นตอนสุดท้ายเป็นการตรวจสอบผลของกระบวนการของรูปแบบการจัดการเรียนการสอน
ผู้สอนต้องออกแบบการตรวจสอบผลการสอน  หรือการสะท้อนผลการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนของนักเรียนที่ไม่พอใจในรูปแบบการเรียนรู้ เช่น เมื่อคะแนนของผู้เรียนหรือพฤติกรรมของผู้เรียนไม่เป็นไปตามที่คาดหวังไว้ ตรวจสอบประสิทธิภาพของรูปแบบการสอน นำไปสู่การปรับปรุงพัฒนารูปแบบวิธีการสอน

 

           ภาพ : กระบวนการเรียนการสอนด้วยเทคนิตค่างๆ

 

                ขอฝากถึงคุณครูทุกท่านทิ้งท้ายไว้ว่า "อย่าทรยศนักเรียน ด้วยการหยุดแสวงหาความรู้ อย่าหยุดความพยายาม ที่จะหาหนทางที่เหมาะสมกับธรรมชาติการเรียนของนักเรียน"

               และฝากถึงนักเรียนทุกๆคนว่า "ชีวิตที่ได้เรียนรู้ คือชีวิตที่เต็มไปด้วยความสนุกค่ะ"

         เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ.หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน.2551
คณะศึกษาศาสตร์มหาสารคาม.พื้นฐานกระบวนทัศน์ทางการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 2, 2552.
สุคนธ์ สินธพานนท์ และคณะ.พัฒนาทักษะการคิด พิชิตการสอน.พิมพ์ครั้งที่ 3 โรงพิมพ์กรุงเทพฯ: เลี่ยงเชียง,  2551.
จิรัสย์ เจนพานิชย์. ชีววิทยาสำหรับนักเรียนมัธยมปลาย. กรุงเทพฯ: หจก.สามลดา,2552.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. เอกสารการอบรมครูระบบทางไกล.2552.
ทิศนา แขมมณี. ศาสตร์การสอน องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 12 กรุงเทพ: จุฬาลงกรณ์, 2553.

 Neil A. Campbell, Jane B. Reece.Biology.3, 2009.
 Eric Jensen. Brain-Based Learning. The brain store San Diego, 2000.
Joyce, Weil M. and Showers B. MODELS OF TEACHING. Boston: Allyn and Bacon, 1992.
 http://th.wikipedia.org/wiki . สืบค้นเมื่อ 9 เมษายน 2552.



เข้าชม : 9018
นำเสนอโดย : นางสาวกมลรัตน์ ฉิมพาลี
โรงเรียนถนนหักพิทยาคม
สพท. บุรีรัมย์ เขต 3
อยู่ในขั้น : เจ้ายุทธภพ

แชร์ไปที่ Facebook

  หมวดหมู่ วิทยาศาสตร์ ล่าสุด
วิธีการป้องกันไข้หวัด
โดย : [เข้าชม : 35483 ]
สะัเดาที่ว่าขม ก็มีประโยชน์นะ
โดย : [เข้าชม : 31969 ]
ยาเสียตัว หรือ ยาเสียสาว
โดย : [เข้าชม : 69137 ]
ประโยชน์ของมะรุม
โดย : [เข้าชม : 20453 ]
วิธีล้างสารพิษในตับแบบง่ายๆ
โดย : [เข้าชม : 27027 ]
ดื่มน้ำอัดลมแล้วได้อะไร
โดย : [เข้าชม : 16756 ]
โรค "เด็กดักแด้"
โดย : [เข้าชม : 17959 ]
ถ่ายเป็นเลือด
โดย : [เข้าชม : 17116 ]
หินเกิดขึ้นได้อย่าางไร
โดย : [เข้าชม : 15340 ]
“ปู” ประกาศนำเด็กไทยไอคิวเกิน 100 ขจัดโรคขาดสารไอโอดีน
โดย : [เข้าชม : 15841 ]
 10 บทความ Text Random
ฟิสิกส์ ของน้ำท่วม
น้ำมันอะโรมาเธอราพี...ไม่ดีเสมอไป
ผักออร์แกนิกส์
ปุ๋ยชีวภาพ
สาเหตุต้องเป็นเกษตรอินทรีย์
อย่าทะเลาะกับใครๆ
อีเอ็มบอล
การพัฒนาแผนการเรียนรู้โดยใช้บทเรียนสำเร็จรูปประกอบภาพการ์ตูน
"แสงสว่างนั้น ซ่อนอยู่หลังความมืดมิดเสมอ"
ของหวานจัด ไม่ดีสำหรับผิวพรรณ
 
     "สหวิชา ดอท คอม" เป็นแหล่งรวมเนื้อหาความรู้ต่าง ๆ บอกเล่าประสบการณ์เกี่ยวกับเนื้อหา และการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนจากครูทั่วประเทศ นำมาแลกเปลี่ยนในเว็บไซต์แห่งนี้ ซึ่งเนื้อหาทั้งหมดได้ถูกกลั่นกลรองมาจากความรู้ ประสบการณ์ในการทำงานของทีมงานทุกคน...ดังนั้น ทุกเรื่องราว ทุกเนื้อหาสาระจึงเป็นลิขสิทธิ์ของผู้เขียนและสำนักเทคโนโลยีเพื่อการเรียนการสอน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ หากบุคคลใดที่มีความประสงค์จะนำเนื้อหาเรื่องราวใด ๆ ในเว็บไซต์แห่งนี้ไปนำเสนอในรูปแบบใด ๆ จึงควรที่จะอ้างอิงและให้เครดิตกับ "สหวิชา ดอท คอม" เพื่อเป็นการสนับสนุนและเป็นกำลังใจในการทำงานแก่ทีมงานทุกคนที่เพียรค้นคว้าหาความรู้มานำเสนอ ขอขอบคุณผู้ที่ให้ความสนใจทุกท่านที่เล็งเห็นความสำคัญในสาระการเรียนรู้ต่าง ๆ ...เราขอน้อมรับทุกคำติชมและจะนำไปพัฒนาปรับปรุงในการทำงานให้ดียิ่งขึ้น ขอขอบคุณ Maxsite 1.10 CMS ที่พัฒนาโดยคนไทย ขอขอบคุณทุก ๆ คลิกที่แวะมาเยี่ยมชมเรา "สหวิชา ดอท คอม"

| เกี่ยวกับสหวิชา.คอม | สาระการเรียนรู้ | บทความ | สื่อการเรียนการสอน | แบบฝึกทักษะ | เล่าสู่กันฟัง | คำถามยอดนิยม | Links น่ารู้ | ทีมงานสหวิชา.คอม | ติดต่อเรา |