[x] ปิดหน้าต่างนี้
ก้าวทุกวินาที กับ... สหวิชา ดอท คอม
ชื่อผู้ใช้ :
รหัสผ่าน :
   
   
หมวดหมู่ : วิทยาศาสตร์
ชีววิทยา...สอนด้วยประเด็นร้อน..แรง
พฤหัสบดี ที่ 29 เดือน เมษายน พ.ศ.2553

ผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาของนักเรียนตกต่ำ ดังตัวอย่างเช่น ผลการทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) และ คะแนนผลการทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติชั้นสูง (A-NET) ปี พ.ศ.2551 พบว่า วิชาวิทยาศาสตร์อยู่ในกลุ่มที่มีคะแนนเฉลี่ยต่ำ...ทางออกของปัญหาคืออะไร   

จับประเด็นมาสอน..มหากาพย์แห่งความสนุกในการสอน

             ผลจากการวิจัยหรือผลการทดสอบแห่งชาติ ต่าง ๆ  ที่สะท้อนให้เห็นถึงผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาของนักเรียนตกต่ำ ดังตัวอย่างเช่น  ผลการทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) และ      คะแนนผลการทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติชั้นสูง (A-NET)    ปี พ.ศ.2551 พบว่า วิชาวิทยาศาสตร์อยู่ในกลุ่มที่มีคะแนนเฉลี่ยต่ำ (สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ (องค์กรมหาชน). 2552) รวมถึงการประเมินคุณภาพภายนอกสถานศึกษา โดยรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์กรมหาชน) พบว่ามาตรฐานด้านที่ 4 คือผู้เรียนมีความสามารถในการคิดวิเคราะห์ มีวิจารณญาณ มีความคิดสร้างสรรค์ คิดไตร่ตรองและมีวิสัยทัศน์ อยู่ในระดับปรับปรุง นอกจากนี้สถานศึกษาเพียงร้อยละ 11.1 ที่มีผลการประเมินอยู่ในระดับดี (กรมวิชาการ. 2549:1)

            จึงเป็นหน้าที่ที่สำคัญใน การพัฒนาการจัดการเรียนการสอนของผู้สอนจะต้องพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งจะช่วยให้เกิดการขับเคลื่อนการปฏิรูปการเรียนรู้ในโรงเรียน ผู้เรียนมีคุณลักษณะเป็นบุคคลแห่งการเรียนรู้ สามารถสร้างเสริมเติมเต็มกระบวนการคิด มีความรู้และทักษะที่จำเป็นตามที่กำหนดไว้ในหลักสูตรการศึกษาของชาติ โดยเน้นให้ผู้เรียนได้ลงมือปฏิบัติ สรุปและสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเองและสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ได้อย่างเหมาะสมสอดคล้องกับชีวิตจริง ดังนั้นผู้สอนควรเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้มีความคิดรวบยอดหลักที่ครอบคลุมตามมาตรฐานการเรียนรู้ เพื่อให้ผู้เรียนได้ใช้เหตุผลประกอบการตัดสินใจและมีมุมมองได้อย่างหลากหลาย สามารถอธิบายและอ้างอิงได้บนพื้นฐานที่มีอยู่อย่างเพียงพอ (ประสาท เนืองเฉลิม. 2550 : อ้างอิงมาจาก ไตรรงค์ เจนการ. 2550) 

             การคิดอย่างมีวิจารณญาณ  เป็นการทำงานของสมองในการคิด ประกอบด้วยเจตคติ ความรู้ และทักษะ โดยใช้กระบวนการคิด ที่ผู้คิดต้องคิดกว้างคิดลึก คิดถูกทาง คิดชัดเจน คิดอย่างมีเหตุผล  โดยใช้ประสบการณ์มาสัมพันธ์กับสิ่งเร้าและสภาพแวดล้อม หรือเชื่อมโยงกับสิ่งใดสิ่งหนึ่งที่รับรู้มาก่อน โดยนำมาวิเคราะห์ เปรียบเทียบ สังเคราะห์ และประเมินอย่างมีระบบและเหตุผลหรือสร้างสรรค์สิ่งใหม่  เพื่อให้ได้แนวทางในการแก้ปัญหาอย่างเหมาะสม โดยตัดสินจากหลักฐานอย่างสมเหตุสมผล สอดคล้องกับหลักตรรกวิทยา การคิดอย่างรอบคอบตามหลักของการประเมินและมีหลักฐานอ้างอิงเพื่อหาข้อสรุปที่น่าจะเป็นไปได้ ตลอดจนพิจารณาองค์ประกอบที่เกี่ยวข้องทั้งหมด และใช้กระบวนการตรรกะวิทยาได้อย่างถูกต้อง สมเหตุ สมผล การคิดที่รอบคอบสมเหตุ สมผล ผ่านการพิจารณาปัจจัยรอบด้านอย่างกว้างขวาง ลึกซึ้ง และผ่านการพิจารณากลั่นกรอง ไตร่ตรอง ทั้งทางด้านคุณ-โทษ และคุณค่าที่แท้จริงของสิ่งนั้นมาแล้วยุคปัจจุบันเข้าสู่ยุคข้อมูลข่าวสารและความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี การจัดการกิจกรรมการเรียนรู้ เพื่อให้เกิดการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ควรให้กรอบความคิดแก่ผู้เรียนก่อนการสอนเนื้อหาสาระใดๆ จะช่วยเป็นสะพานหรือโครงสร้างที่ผู้เรียนสามารถนำเนื้อหา/สิ่งที่เรียนใหม่ไปเชื่อมโยงยึดเกาะได้ ทำให้การเรียนรู้เป็นไปอย่างมีความหมาย ยอมรับการแสวงหาหลักฐานมาสนับสนุนสิ่งที่อ้างว่า เป็นจริง แล้วใช้ความรู้ด้านการอุปมานมาสรุปใจความสำคัญ และการสรุปเป็นกรณีทั่วไป  สามารถเลือกรับข่าวสารข้อมูลได้อย่างเหมาะสมและเกิดประโยชน์สูงสุดกับตนเองและสร้างความรู้ด้วยตนเองและให้คนคิดมีพฤติกรรมที่ดีงาม (กรมสามัญศึกษา. 2545 : 15 , ศิริกาญจน์ โกสุม และดารณี คำวัจนัง. 2546 : 5-6,  Ausubel. 1963, สมนึก ภัททิยธนี. 2548 : 1, Watson and Glaser. 1964 : 10, Good. 1973, ทิศนา แขมมณี.2548 : 304 , ธูปทอง กว้างสวาสดิ์)  
              

        การรู้วิทยาศาสตร์นับเป็นเป้าหมายสูงสุดของวิทยาศาสตร์ศึกษา แต่ในอดีตการรู้วิทยาศาสตร์ที่ไม่ถูกต้องทำให้วิทยาศาสตร์ถูกเน้นด้านทุนนิยม (Driver et al., 2000; Hodson, 2003) ในอนาคตวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีจะมีอิทธิพลอย่างมากต่อมนุษย์ การรับรู้ข่าวสารทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีจึงเพิ่มมากขึ้น การรู้วิทยาศาสตร์จึงการเตรียมความพร้อมขั้นพื้นฐานและนำความรู้ไปพิจารณาข้อมูลข่าวสารที่มีมากพอต่อการตัดสินใจ (Miller.1983 :41) Thumond (1997 : 13) ให้คำจำกัดความของการรู้วิทยาศาสตร์ประกอบด้วย 3 ส่วนคือการรู้วิทยาศาสตร์เพื่อเข้าใจหลักการพื้นฐานของวิทยาศาสตร์  ความสามารถในการเข้าใจการคิดแบบวิทยาศาสตร์  กระบวนการทางวิทยาศาสตร์และการใช้เหตุผล เข้าใจการประยุกต์ใช้วิทยาศาสตร์ของบุคคลและการใช้ชีวิตในสังคม  การส่งเสริมให้ผู้เรียนได้เข้าใจและเกิดการรู้วิทยาศาสตร์ จำเป็นต้องให้เขาเหล่านั้นมีกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ พร้อมที่จะแก้ปัญหาและดำเนินชีวิตในแต่ละวันอย่างปกติสุขโดยอาศัยวิทยาศาสตร์เป็นฐานประกอบการตัดสินใจ(ประสาท เนืองเฉลิม.2551 : 100 : อ้างอิงมาจาก Driver et.al., 200;Kolsto,2001;Patronis,Potari,& Spiliopoulou, 1999)
          

        การจัดการเรียนรู้โดยใช้ประเด็นทางสังคมที่เกี่ยวเนื่องกับวิทยาศาสตร์(Sociosciencetific issues) เป็นการจัดการเรียนรู้โดยใช้ประเด็นทางสังคมที่เกี่ยวเนื่องกับวิทยาศาสตร์อาจทำได้หลายรูปแบบ ครูอาจใช้ประเด็นทางสังคมที่เกี่ยวเนื่องกับวิทยาศาสตร์ร่วมกับการบรรยาย การอภิปรายหรือการสืบเสาะหาความรู้ก็ได้ เวลาที่ใช้ก็จัดได้หลากหลายตั้งแต่การสรุปประเด็นในคาบเรียนเดียวจนถึงการศึกษาตลอดรายวิชา เพื่อศึกษาประเด็นเพียงประเด็นเดียวก็ได้เช่นกัน เพื่อให้การใช้ประเด็นทางสังคมที่เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ (Lewis, 2003)  Lewis ได้เสนอว่าครูผู้สอนจำเป็นต้องปรับเปลี่ยนแนวทางในการเรียนการสอนดังนี้ การเตรียมตัวก่อนสอน การพัฒนาทักษะที่จำเป็น การอภิปรายแสดงความคิดเห็น และการประเมินผล จุดมุ่งหมายหลักของการประยุกต์ใช้ประเด็นทางสังคมที่เกี่ยวเนื่องกับวิทยาศาสตร์ในการเรียนวิทยาศาสตร์คือ เป็นเครื่องมือที่ช่วยให้การเรียนรู้วิทยาศาสตร์เป็นการเรียนรู้ที่มีความหมายและสอดคล้องกับชีวิตจริงของผู้เรียน(Sadler and Zeidler, 2003)     ซึ่งผู้เขียนคิดว่าการสอนด้วยประเด็นที่กำลังได้รับความสนใจในปัจจุบันนั้นสามารถทำได้ในทุกๆรายวิชา นอกจากจะสร้างองค์ความรู้ให้กับผู้เรียน ยังฝึกให้ผู้เรียนได้เรียนรู้กระบวนการคัดกรองข่าวสารต่างๆอีกด้วย
          ตัวอย่าง เช่น Stem cell ทางเลือกวิทยาศาสตร์หรือทางขัดศีลธรรม 

      จึงเป็นที่น่าสนใจครูผู้สอนจะจัดกิจกรรมการเรียนให้ผู้เรียนเกิดการคิดอย่างมีวิจารณญาณและการรู้วิทยาศาสตร์ให้เกิดขึ้นในโรงเรียนได้อย่างไร และวิธีการสอนใดบ้างจะช่วยให้เกิดคุณลักษณะที่สำคัญต่อนักเรียนของเรา
     
            "การเรียนการสอนในปัจจุบันถือเป็นการเตรียมความพร้อมผู้เรียนสู่พลเมืองของโลก"

        

        ท้ายทายใช่ไหมค่ะคุณครู     
     

        เอกสารอ้างอิง
กรมวิชาการ. เอกสารแนวทางการดำเนินงานปฏิบัติการเรียนการสอนตามเจตนารมณ์
กระทรวงศึกษาธิการ “2549” ปีแห่งการปฏิรูปแบบการเรียนการสอน. กรุงเทพฯ :  2549.
กระทรวงศึกษาธิการ. คู่มือการตัดการเรียนการสอนที่เน้นทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์. กรุงเทพฯ  : กระทรวงศึกษาธิการ, 2544.
กระทรวงศึกษาธิการ.หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปีพุทธศักราช 2551 
ทิศนา แขมมณี. ศาสตร์การสอน : องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ.พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ : ด่านสุทธาการพิมพ์, 2548.
ธูปทอง กว้างสวาสดิ์. การสอนทักษะการคิด. เอกสารประกอบการเรียนการสอน ภาควิชาหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. 2552
ประสาท เนืองเฉลิม. การเรียนรู้วิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะ 7 ขั้น. วารสารวิชาการ. 10, 4 (ต.ค.-ธ.ค.) 25-30, 2550.
_______________ . การสอนวิทยาศาสตร์ตามแนวคิด Socioscientific. วารสารศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.2,3 (ก.ค.-ก.ย.)9 9-106, 2551.
ศิริกาญจน์ โกสุมภ์ และดรุณี คำวัจนัง. สอนเด็กให้คิดเป็น. กรุงเทพ. : ปกรณ์ศิลป์พริ้นติ้ง, 2546.
สถาบันส่งเสริมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.  แนวการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์คุรุสภา, 2546.
สังคม ภูมิพันธ์. ความคิดวิจารณญาณ. มหาสารคาม : มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒมหาสารคาม, 2533.
สมนึก ภัททิยธนี และคณะ. “การสร้างแบบทดสอบวัดการคิดอย่างมีวิจารณญาณ,” วารสารการวัดผลการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. 11 : 1-15 : กันยายน, 2548.


Ausubel, David P. The Psychology of Meaning Verbal Learning. New York : Grune and Stration, 1963.
Driver, R., Newton, P., & Osborne, J. Establishing argumentation in classrooms. Science Education, 84, 287–312, 2000.
 Hodson, D. Time for action: Science Journal of Science Education, 25, 645–670, 2003.
Lewis, S.E. Issue-Based Teaching in Science Education (Online).Available : hptt://www.actionbioscience.org/education/Lewis.html.2003
Miller, J.D. Scientific Literacy : a Conceptual and Empirical Review. Daedalus. 112(2):29-48.1983.
Sadler, T.D. and D.L. Zeidler. Weighing in on genetic engineering and morality : Student reveal their idea, expectations, and reservation.
Paper present at the Annual Meeting of the national Association for Research in Science Teaching. Philadelphia, PA. March 23-26, 2003.
Thurmond, C.K. Perception of Scientific Literacy Among State University Science Professors and
Science Education Professor. Dissert. Ph.D.(Education) Miami : Graduate school The University of Maimi.Photocopied.1997.
Watson, G. and Glaser.E.M.Watson-Glaser Critical Thinking Appraisal Manual. New York : Harcourt, Brace and world.

 ภาพประกอบบทความจาก http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3c/Stem_cells_diagram.png



เข้าชม : 6081
นำเสนอโดย : นางสาวกมลรัตน์ ฉิมพาลี
โรงเรียนถนนหักพิทยาคม
สพท. บุรีรัมย์ เขต 3
อยู่ในขั้น : เจ้ายุทธภพ

แชร์ไปที่ Facebook

  หมวดหมู่ วิทยาศาสตร์ ล่าสุด
วิธีการป้องกันไข้หวัด
โดย : [เข้าชม : 34548 ]
สะัเดาที่ว่าขม ก็มีประโยชน์นะ
โดย : [เข้าชม : 31034 ]
ยาเสียตัว หรือ ยาเสียสาว
โดย : [เข้าชม : 67919 ]
ประโยชน์ของมะรุม
โดย : [เข้าชม : 19539 ]
วิธีล้างสารพิษในตับแบบง่ายๆ
โดย : [เข้าชม : 26051 ]
ดื่มน้ำอัดลมแล้วได้อะไร
โดย : [เข้าชม : 15826 ]
โรค "เด็กดักแด้"
โดย : [เข้าชม : 17011 ]
ถ่ายเป็นเลือด
โดย : [เข้าชม : 16213 ]
หินเกิดขึ้นได้อย่าางไร
โดย : [เข้าชม : 14426 ]
“ปู” ประกาศนำเด็กไทยไอคิวเกิน 100 ขจัดโรคขาดสารไอโอดีน
โดย : [เข้าชม : 14945 ]
 10 บทความ Text Random
ไข้หวัดใหญ่ 2009 หวัดสายพันธุ์ใหม่ที่ระบาดไปทั่ว
เตือนดู 'สุริยคราส' ตาเปล่า เสี่ยงตาบอด
ป่าชุมชน...กับคนพอเพียง "ตำนานการหาเห็ด"
10 วิธี บิ้วด์ฮอร์โมนเพศชายให้เป็นหนุ่มสุขภาพดี
แนะวิธีดูสุริยุปราคา 22ก.ค.
กระสวยอวกาศ "เอนเดฟเวอร์" (Endeavour) มุ่งสู่สถานีอวกาศนานาชาติ (International Space Station: ISS)
“ธาลัสซีเมีย” ติดโผโรคเสี่ยงตายด้วยหวัด 09 ชี้กินน้ำน้อยมีสิทธิ์ช็อก
เรื่องกรดไหลย้อน... ที่ควรรู้
ไวรัสคอมฯ ตัวนี้ตัวสำคัญ มุ่งทำลายเอกสาร
ไอซีที เปิดเวทีให้นักประดิษฐ์ไทยผุดไอเดีย
 
     "สหวิชา ดอท คอม" เป็นแหล่งรวมเนื้อหาความรู้ต่าง ๆ บอกเล่าประสบการณ์เกี่ยวกับเนื้อหา และการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนจากครูทั่วประเทศ นำมาแลกเปลี่ยนในเว็บไซต์แห่งนี้ ซึ่งเนื้อหาทั้งหมดได้ถูกกลั่นกลรองมาจากความรู้ ประสบการณ์ในการทำงานของทีมงานทุกคน...ดังนั้น ทุกเรื่องราว ทุกเนื้อหาสาระจึงเป็นลิขสิทธิ์ของผู้เขียนและสำนักเทคโนโลยีเพื่อการเรียนการสอน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ หากบุคคลใดที่มีความประสงค์จะนำเนื้อหาเรื่องราวใด ๆ ในเว็บไซต์แห่งนี้ไปนำเสนอในรูปแบบใด ๆ จึงควรที่จะอ้างอิงและให้เครดิตกับ "สหวิชา ดอท คอม" เพื่อเป็นการสนับสนุนและเป็นกำลังใจในการทำงานแก่ทีมงานทุกคนที่เพียรค้นคว้าหาความรู้มานำเสนอ ขอขอบคุณผู้ที่ให้ความสนใจทุกท่านที่เล็งเห็นความสำคัญในสาระการเรียนรู้ต่าง ๆ ...เราขอน้อมรับทุกคำติชมและจะนำไปพัฒนาปรับปรุงในการทำงานให้ดียิ่งขึ้น ขอขอบคุณ Maxsite 1.10 CMS ที่พัฒนาโดยคนไทย ขอขอบคุณทุก ๆ คลิกที่แวะมาเยี่ยมชมเรา "สหวิชา ดอท คอม"

| เกี่ยวกับสหวิชา.คอม | สาระการเรียนรู้ | บทความ | สื่อการเรียนการสอน | แบบฝึกทักษะ | เล่าสู่กันฟัง | คำถามยอดนิยม | Links น่ารู้ | ทีมงานสหวิชา.คอม | ติดต่อเรา |