[x] ปิดหน้าต่างนี้
ก้าวทุกวินาที กับ... สหวิชา ดอท คอม
ชื่อผู้ใช้ :
รหัสผ่าน :
   
   
หมวดหมู่ : ศิลปะ ดนตรีและนาฎศิลป์
ก่อนจะมาเป็นฉัน..ดินปั้น.บ้านด่านเกวียน
อังคาร ที่ 27 เดือน เมษายน พ.ศ.2553
ก่อนงานปั้นในรูปแบบต่าง ๆ จะออกมาให้เราได้พบเห็นอย่างสวยงามได้ชื่นชมและนำไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวันได้นั้น เราควรจะรู้ที่มาของวัสดุคือดินที่นำมาใช้ปั้นก่อน เช่นดินเหนียวด่านเกวียน   

มหัศจรรย์ ...งานปั้นจิ๋ว

“อาร์ตแอนด์โมเดล”
        ของจิ๋วเป็นส่วนหนึ่งและวิธีการหนึ่งที่ใช้ในการเก็บเรื่องราวทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมมีมาตั้งแต่โบราณแล้ว?เช่น การทำพระพุทธรูป พระเครื่อง การปั้นตุ๊กตาดินเผา หรือแม้กระทั้งการปั้นวัวปั้นควายเพื่อ
ให้ลูกหลานเล่นก็ถือว่าเป็นต้นกำเกิดของของจิ๋วของไทยในยุคแรกทั้งสิ้น ในปัจจุบันนี้ของจิ๋วไม่ได้เป็นของเล่นเด็กเล่นแต่อย่างเดียวเป็นทั้งของสะสมและของฝากของที่ระลึกที่เกือบทุกประเทศทั่วโลกได้ผลิตขึ้น
หนังสือพิมพ์บ้านเมือง -- ศุกร์ที่ 11 กันยายน 2552 10:45:08 น.

        ดินเหนียว เป็นวัตถุดิบอย่างหนึ่งในการนำมาปั้นงานในลักษณะต่าง ๆ ซึ่งงานปั้นในลักษณะของจิ๋วก็เช่นกันที่สามารถนำมาใช้ปั้นและตกแต่งให้เกิดความงดงามและสร้างสรรค์ได้  ดังนั้นเราลองมารู้จักกับตุณสมบัติและที่มาที่ไปของดินเหนียวบ้านด่านเกวียนดูกันบ้างนะ  ว่าเป็นมาอย่างไรถึงกลายเป็น  ดินด่านเกวียน

กลุ่มสาระการเรียนรู้  ศิลปะ  สาระทัศนศิลป์  ช่วงชั้นที่  3
มาตรฐาน   ศ 1.2  เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างทัศนศิลป์ ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรม เห็นคุณค่างานทัศนศิลป์ที่เป็นมรดกทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น ภูมิปัญญาไทยและสากล 
                

                                                                                 ที่มาภาพ  ผู้เขียน

         ดินเหนียวเป็นวัสดุหลักที่สำคัญในการปั้น และควรมีคุณภาพที่ดีต่อการใช้งานการปั้น  ดินด่านเกวียนเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีชื่อเสียง  มีกระบวนการและขั้นตอนในการผสมดินเข้าด้วยกันทั้งนี้เพื่อให้เนื้อดินให้มีคุณสมบัติที่ดีต่อการใช้งานการปั้นดินด่านเกวียนมีลำดับขั้นตอนการเตรียมดินสำหรับปั้น เริ่มตั้งแต่  การเตรียมดิน การผสมดิน  การหมักดิน   และการนวดดิน จนสามารถนำมาใช้ปั้นงานได้  ซึ่งผู้ปั้นควรศึกษาเรียนรู้เรื่องดินด่านเกวียน และดินเหนียวที่ใช้ในการปั้นด้วย
        
 ดินเหนียวด่านเกวียนเป็นวัตถุดิบที่สำคัญในการผลิตชิ้นงานการปั้น   ซึ่งจะนำมาจากฟากแม่น้ำมูล  ที่อยู่ฝั่งตรงกันข้ามกับหมู่บ้านด่านเกวียนด้านทางทิศตะวันออก ระยะทางราว  2  -  3  กิโลเมตร  เป็นที่ราบริมฝั่งมูลชาวบ้านจะเลือกขุดบริเวณที่มีดินเหมแก่การปั้นเป็นแห่ง ๆ  ซึ่งชาวบ้านเรียกว่า กุด  
        ปัจจุบันใช้ดินทั่วไปในบริเวณฟากมูล    เพราะกุดบางกุดที่ใช้มาแต่โบราณได้มีคนจับจองเป็นเจ้าของ   จึงไม่สามารถที่จะนำดินมาใช้ได้อีก  ดังนั้นจึงแบ่งดินที่นำมาใช้ในปัจจุบันเป็น  2  บริเวณด้วยกัน คือ 
บริเวณทุ่งด่านเกวียน  และบริเวณดินทุ่งดินมูลหลง
        ดินบริเวณทุ่งด่านเกวียน  หมายถึงดินเหนียวในทุ่งนา  บริเวณฟากมูลทั่ว  ๆ  ไป  ดินพวกนี้จะเป็นดินเหนียวเนื้อละเอียด 
ส่วนบริเวณดินทุ่งดินมูลหลงจะอยู่ติดกับลำน้ำมูล  เนื้อดินบางแห่งจะเป็นทรายละเอียด  ซึ่งชาวบ้าน  เรียกว่า  ดินขาว  ใช้เป็นส่วนผสมเพื่อให้ปั้นดินง่าย  ผึ่งและเผาไม่แตกมาก  นอกจากนั้นยังเพิ่มความแข็งให้กับ
เนื้อดินเผาด้วย
       
                                                         
ลักษณะของดิน
         คุณลุงเมี้ยน  สิงห์ทะเล อายุ 42 ปี อยู่บ้านเลขที่  128  หมู่  7  ชุมชนบ้านด่านชัย   ตำบลด่านเกวียน  อำเภอโชคชัย   จังหวัดนครราชสีมา  อาชีพ  ช่างปั้น  และการนวดดินด่านเกวียน  ประสบการณ์มากว่า  25 ปี ซึ่งเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นคนหนึ่งในด่านเกวียนที่ท่านมีความชำนาญในเรื่องเกี่ยวกับดินด่านเกวียนมาเป็นเวลานาน   ลุงเมี้ยนบอกว่าดินด่านเกวียนจะแตกต่างไปจากดินที่อื่นซึ่งดินด่านเกวียนจะมีลักษณะโดยเฉพาะ ซึ่งมีขั้นตอน  ดังนี  
         ดินที่เหมาะแก่การปั้นเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียน  จะเป็นดินเหนียวเนื้อละเอียด  ไม่มีกรวด  หิน  รากไม้  หรือสิ่งอื่น ๆ เจือมีสีแดง  หรือน้ำตาลดำ ( แดง )ปน 
1.  ใช้ดินทั้งสองอย่างผสมกันในอัตราส่วนคือใช้ดินเหนียว 2  ส่วน และดินทราย  1 ส่วน
2.  นำดินทรายทั้งหมดรองพื้นในบ่อหมักที่เตรียมไว้  แล้วใส่ดินเหนียวด้านบน หรืออาจจะทำเป็นบ่อหมักในถังปูนดังภาพก็ได้ 
3.  นำดินทั้งสองชนิดคละเคล้ากันมาใส่ลงในบ่อหมัก  รดน้ำในบ่อหมักให้ชุ่ม  ทิ้งไว้ 1 – 2  วัน 

                                                                   
                                                                               ที่มาภาพ  ผู้เขียน

4.   หลังจากหมักดินทิ้งไว้ 1 – 2  วันแล้ว    คลุกเคล้าดินที่หมักไว้ให้เข้ากัน 
5.  นำดินที่หมักและคลุกเข้ากันแล้ว  มาใส่เครื่องโม่บด  บดดินเพื่อให้ก้อนหินหรือกรวดละเอียด

                                                                 
                                                                             ที่มาภาพ  ผู้เขียน

6.  จะได้ดินเหนียว  พร้อมที่จะนำไปใช้ในงานปั้น  และนำไปใช้ปั้นงานต่าง ๆ ได้

                                                               
                                                                              ที่มาภาพ  ผู้เขียน

        ดินด่านเกวียนสำหรับนำมาใช้ปั้นได้เลยก็มีจำหน่ายในราคาถูกมากเพียงก้อนละ 5 – 10 บาทและสามารถเก็บรักษาไว้ใช้งานได้นานมากเช่นกัน  ( โดยการใส่ถุงพลาสติกหุ้มไว้ไม่ให้โดนลม )เราสามารถนำดินเหนียว  หรือดินด่านเกวียนไปใช้ประโยชน์ในการปั้นงานอื่น ๆ ได้อย่างมากมาย  ไม่ว่าจะเป็นชิ้นงานปั้นที่มีขนาดเล็ก  เช่น  สร้อย  กำไลข้อมือ  ตุ้มหู  หรือเครื่องประดับอื่น  
พวงกุญแจดิน  ที่คั่น
หนังสือดิน   หรืองานชิ้นใหญ่ ๆ  เช่น  แจกันขนาดใหญ่  กระถางบัว  เป็นต้น   และถ้ามีจินตนาการในการสร้างสรรค์งานอื่น ๆ ตามความคิดสร้างสรรค์  ของแต่ละคน  ก็จะมีงานใหม่  ๆ เกิดขึ้นได้อีกมากมายจากดินเหนียวเพียงก้อนเดียว
ในโอกาสต่อไป

                                                                                     ที่มาภาพ  ผู้เขียน 
ประเด็นคำถาม
1.   อธิบายที่มาและความสำคัญของดินด่านเกวียน
2.   อธิบายส่วนผสม และขั้นตอนการนวดดินด่านเกวียน
3.   นำเสนอแนวทางการนำดินด่านเกวียนไปประยุกต์ใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวันกับงานปั้นในรูปแบบอื่น ๆ 

กิจกรรมเสนอแนะ
              -
การบูรณาการกับกลุ่มสาระการเรียนรู้อื่น ๆ
 สาระการเรียนรู้สังคมศาสนาและวัฒนธรรม   สาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยี

อ้างอิง แหล่งที่มาของข้อมูล
1.   คุณลุงเมี้ยน  สิงห์ทะเล  อายุ  42   ปี อยู่บ้านเลขที่  128  หมู่  7  ชุมชนบ้านด่านชัย   ตำบลด่านเกวียน  อำเภอโชคชัย  
      จังหวัดนครราชสีมา   อาชีพ  ช่างปั้น  และการนวดดินด่านเกวียน   ประสบการณ์มากว่า  25   ปี  ภูมิปัญญาท้องถิ่น  
      ผู้ให้สัมภาษณ์  นางวิภา  ศรีม่วงกลาง  ครูโรงเรียนบ้านท่าอ่าง  อำเภอโชคชัย จังหวัดนครราชสีมา
2.  วิภา  ศรีม่วงกลาง  เอกสารประกอบการสอน  การปั้นพวงกุญจากจากดินด่านเกวียน,  2547
3.   www.ryt9.com

4.  หนังสือพิมพ์บ้านเมือง -- ศุกร์ที่ 11 กันยายน 2552 10:45:08 น.



เข้าชม : 35416
นำเสนอโดย : วิภา ศรีม่วงกลาง
โรงเรียนบ้านท่าอ่าง
สพป.นครราชสีมา เขต 2
อยู่ในขั้น : เจ้ายุทธภพ

แชร์ไปที่ Facebook

  หมวดหมู่ ศิลปะ ดนตรีและนาฎศิลป์ ล่าสุด
ต้นทุนและกำไร (ฐานการเรียนที่ 10)
โดย : [เข้าชม : 21150 ]
การซ่อมผลงานปั้นที่แตกหัก มีรอยร้าว (ฐานการเรียนที่ 9/2)
โดย : [เข้าชม : 21315 ]
การซ่อมผลงานปั้นที่แตกหัก มีรอยร้าว (ฐานการเรียนที่ 9/1)
โดย : [เข้าชม : 20879 ]
การเผาผลงานปั้น (ฐานการเรียนที่ 8/2)
โดย : [เข้าชม : 20367 ]
การเผาผลงานปั้น (ฐานการเรียนที่ 8/1)
โดย : [เข้าชม : 20236 ]
การปั้นตุ๊กตาดิน (ฐานการเรียนที่ 7/2)
โดย : [เข้าชม : 20248 ]
การปั้นตุ๊กตาดิน (ฐานการเรียนที่ 7/1)
โดย : [เข้าชม : 20599 ]
การเทพิมพ์ (ฐานการเรียนที่ 6)
โดย : [เข้าชม : 20077 ]
การปั้นรูปปั้นดินต้นแบบ (ฐานการเรียนที่ 5)
โดย : [เข้าชม : 20115 ]
การสร้างลวดลายบนงานปั้น (ฐานการเรียนที่ 4 )
โดย : [เข้าชม : 20205 ]
 10 สาระการเรียนรู้ Text Random
ฟัน...ฟัน....เป็นสิ่งสำคัญที่ควรรักษา
แบบฝึกหัดบาสเกตบอล ชุดที่ 1
แบบฝึกหัดบาสเกตบอล ชุดที่ 2
รถยนต์ที่เร็วที่สุดในโลก
Wine
Snowman
อิเหนา ศึกกะมังกุหนิง ตอนที่ ๑
วิวาห์พระสมุทร
Merry christmas
Candy Cane
 
     "สหวิชา ดอท คอม" เป็นแหล่งรวมเนื้อหาความรู้ต่าง ๆ บอกเล่าประสบการณ์เกี่ยวกับเนื้อหา และการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนจากครูทั่วประเทศ นำมาแลกเปลี่ยนในเว็บไซต์แห่งนี้ ซึ่งเนื้อหาทั้งหมดได้ถูกกลั่นกลรองมาจากความรู้ ประสบการณ์ในการทำงานของทีมงานทุกคน...ดังนั้น ทุกเรื่องราว ทุกเนื้อหาสาระจึงเป็นลิขสิทธิ์ของผู้เขียนและสำนักเทคโนโลยีเพื่อการเรียนการสอน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ หากบุคคลใดที่มีความประสงค์จะนำเนื้อหาเรื่องราวใด ๆ ในเว็บไซต์แห่งนี้ไปนำเสนอในรูปแบบใด ๆ จึงควรที่จะอ้างอิงและให้เครดิตกับ "สหวิชา ดอท คอม" เพื่อเป็นการสนับสนุนและเป็นกำลังใจในการทำงานแก่ทีมงานทุกคนที่เพียรค้นคว้าหาความรู้มานำเสนอ ขอขอบคุณผู้ที่ให้ความสนใจทุกท่านที่เล็งเห็นความสำคัญในสาระการเรียนรู้ต่าง ๆ ...เราขอน้อมรับทุกคำติชมและจะนำไปพัฒนาปรับปรุงในการทำงานให้ดียิ่งขึ้น ขอขอบคุณ Maxsite 1.10 CMS ที่พัฒนาโดยคนไทย ขอขอบคุณทุก ๆ คลิกที่แวะมาเยี่ยมชมเรา "สหวิชา ดอท คอม"

| เกี่ยวกับสหวิชา.คอม | สาระการเรียนรู้ | บทความ | สื่อการเรียนการสอน | แบบฝึกทักษะ | เล่าสู่กันฟัง | คำถามยอดนิยม | Links น่ารู้ | ทีมงานสหวิชา.คอม | ติดต่อเรา |