[x] ปิดหน้าต่างนี้
ก้าวทุกวินาที กับ... สหวิชา ดอท คอม
ชื่อผู้ใช้ :
รหัสผ่าน :
   
   
หมวดหมู่ : ศิลปะ ดนตรีและนาฎศิลป์
ก่อนจะมาเป็นฉัน..ดินปั้น.บ้านด่านเกวียน
อังคาร ที่ 27 เดือน เมษายน พ.ศ.2553
ก่อนงานปั้นในรูปแบบต่าง ๆ จะออกมาให้เราได้พบเห็นอย่างสวยงามได้ชื่นชมและนำไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวันได้นั้น เราควรจะรู้ที่มาของวัสดุคือดินที่นำมาใช้ปั้นก่อน เช่นดินเหนียวด่านเกวียน   

มหัศจรรย์ ...งานปั้นจิ๋ว

“อาร์ตแอนด์โมเดล”
        ของจิ๋วเป็นส่วนหนึ่งและวิธีการหนึ่งที่ใช้ในการเก็บเรื่องราวทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมมีมาตั้งแต่โบราณแล้ว?เช่น การทำพระพุทธรูป พระเครื่อง การปั้นตุ๊กตาดินเผา หรือแม้กระทั้งการปั้นวัวปั้นควายเพื่อ
ให้ลูกหลานเล่นก็ถือว่าเป็นต้นกำเกิดของของจิ๋วของไทยในยุคแรกทั้งสิ้น ในปัจจุบันนี้ของจิ๋วไม่ได้เป็นของเล่นเด็กเล่นแต่อย่างเดียวเป็นทั้งของสะสมและของฝากของที่ระลึกที่เกือบทุกประเทศทั่วโลกได้ผลิตขึ้น
หนังสือพิมพ์บ้านเมือง -- ศุกร์ที่ 11 กันยายน 2552 10:45:08 น.

        ดินเหนียว เป็นวัตถุดิบอย่างหนึ่งในการนำมาปั้นงานในลักษณะต่าง ๆ ซึ่งงานปั้นในลักษณะของจิ๋วก็เช่นกันที่สามารถนำมาใช้ปั้นและตกแต่งให้เกิดความงดงามและสร้างสรรค์ได้  ดังนั้นเราลองมารู้จักกับตุณสมบัติและที่มาที่ไปของดินเหนียวบ้านด่านเกวียนดูกันบ้างนะ  ว่าเป็นมาอย่างไรถึงกลายเป็น  ดินด่านเกวียน

กลุ่มสาระการเรียนรู้  ศิลปะ  สาระทัศนศิลป์  ช่วงชั้นที่  3
มาตรฐาน   ศ 1.2  เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างทัศนศิลป์ ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรม เห็นคุณค่างานทัศนศิลป์ที่เป็นมรดกทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น ภูมิปัญญาไทยและสากล 
                

                                                                                 ที่มาภาพ  ผู้เขียน

         ดินเหนียวเป็นวัสดุหลักที่สำคัญในการปั้น และควรมีคุณภาพที่ดีต่อการใช้งานการปั้น  ดินด่านเกวียนเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีชื่อเสียง  มีกระบวนการและขั้นตอนในการผสมดินเข้าด้วยกันทั้งนี้เพื่อให้เนื้อดินให้มีคุณสมบัติที่ดีต่อการใช้งานการปั้นดินด่านเกวียนมีลำดับขั้นตอนการเตรียมดินสำหรับปั้น เริ่มตั้งแต่  การเตรียมดิน การผสมดิน  การหมักดิน   และการนวดดิน จนสามารถนำมาใช้ปั้นงานได้  ซึ่งผู้ปั้นควรศึกษาเรียนรู้เรื่องดินด่านเกวียน และดินเหนียวที่ใช้ในการปั้นด้วย
        
 ดินเหนียวด่านเกวียนเป็นวัตถุดิบที่สำคัญในการผลิตชิ้นงานการปั้น   ซึ่งจะนำมาจากฟากแม่น้ำมูล  ที่อยู่ฝั่งตรงกันข้ามกับหมู่บ้านด่านเกวียนด้านทางทิศตะวันออก ระยะทางราว  2  -  3  กิโลเมตร  เป็นที่ราบริมฝั่งมูลชาวบ้านจะเลือกขุดบริเวณที่มีดินเหมแก่การปั้นเป็นแห่ง ๆ  ซึ่งชาวบ้านเรียกว่า กุด  
        ปัจจุบันใช้ดินทั่วไปในบริเวณฟากมูล    เพราะกุดบางกุดที่ใช้มาแต่โบราณได้มีคนจับจองเป็นเจ้าของ   จึงไม่สามารถที่จะนำดินมาใช้ได้อีก  ดังนั้นจึงแบ่งดินที่นำมาใช้ในปัจจุบันเป็น  2  บริเวณด้วยกัน คือ 
บริเวณทุ่งด่านเกวียน  และบริเวณดินทุ่งดินมูลหลง
        ดินบริเวณทุ่งด่านเกวียน  หมายถึงดินเหนียวในทุ่งนา  บริเวณฟากมูลทั่ว  ๆ  ไป  ดินพวกนี้จะเป็นดินเหนียวเนื้อละเอียด 
ส่วนบริเวณดินทุ่งดินมูลหลงจะอยู่ติดกับลำน้ำมูล  เนื้อดินบางแห่งจะเป็นทรายละเอียด  ซึ่งชาวบ้าน  เรียกว่า  ดินขาว  ใช้เป็นส่วนผสมเพื่อให้ปั้นดินง่าย  ผึ่งและเผาไม่แตกมาก  นอกจากนั้นยังเพิ่มความแข็งให้กับ
เนื้อดินเผาด้วย
       
                                                         
ลักษณะของดิน
         คุณลุงเมี้ยน  สิงห์ทะเล อายุ 42 ปี อยู่บ้านเลขที่  128  หมู่  7  ชุมชนบ้านด่านชัย   ตำบลด่านเกวียน  อำเภอโชคชัย   จังหวัดนครราชสีมา  อาชีพ  ช่างปั้น  และการนวดดินด่านเกวียน  ประสบการณ์มากว่า  25 ปี ซึ่งเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นคนหนึ่งในด่านเกวียนที่ท่านมีความชำนาญในเรื่องเกี่ยวกับดินด่านเกวียนมาเป็นเวลานาน   ลุงเมี้ยนบอกว่าดินด่านเกวียนจะแตกต่างไปจากดินที่อื่นซึ่งดินด่านเกวียนจะมีลักษณะโดยเฉพาะ ซึ่งมีขั้นตอน  ดังนี  
         ดินที่เหมาะแก่การปั้นเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียน  จะเป็นดินเหนียวเนื้อละเอียด  ไม่มีกรวด  หิน  รากไม้  หรือสิ่งอื่น ๆ เจือมีสีแดง  หรือน้ำตาลดำ ( แดง )ปน 
1.  ใช้ดินทั้งสองอย่างผสมกันในอัตราส่วนคือใช้ดินเหนียว 2  ส่วน และดินทราย  1 ส่วน
2.  นำดินทรายทั้งหมดรองพื้นในบ่อหมักที่เตรียมไว้  แล้วใส่ดินเหนียวด้านบน หรืออาจจะทำเป็นบ่อหมักในถังปูนดังภาพก็ได้ 
3.  นำดินทั้งสองชนิดคละเคล้ากันมาใส่ลงในบ่อหมัก  รดน้ำในบ่อหมักให้ชุ่ม  ทิ้งไว้ 1 – 2  วัน 

                                                                   
                                                                               ที่มาภาพ  ผู้เขียน

4.   หลังจากหมักดินทิ้งไว้ 1 – 2  วันแล้ว    คลุกเคล้าดินที่หมักไว้ให้เข้ากัน 
5.  นำดินที่หมักและคลุกเข้ากันแล้ว  มาใส่เครื่องโม่บด  บดดินเพื่อให้ก้อนหินหรือกรวดละเอียด

                                                                 
                                                                             ที่มาภาพ  ผู้เขียน

6.  จะได้ดินเหนียว  พร้อมที่จะนำไปใช้ในงานปั้น  และนำไปใช้ปั้นงานต่าง ๆ ได้

                                                               
                                                                              ที่มาภาพ  ผู้เขียน

        ดินด่านเกวียนสำหรับนำมาใช้ปั้นได้เลยก็มีจำหน่ายในราคาถูกมากเพียงก้อนละ 5 – 10 บาทและสามารถเก็บรักษาไว้ใช้งานได้นานมากเช่นกัน  ( โดยการใส่ถุงพลาสติกหุ้มไว้ไม่ให้โดนลม )เราสามารถนำดินเหนียว  หรือดินด่านเกวียนไปใช้ประโยชน์ในการปั้นงานอื่น ๆ ได้อย่างมากมาย  ไม่ว่าจะเป็นชิ้นงานปั้นที่มีขนาดเล็ก  เช่น  สร้อย  กำไลข้อมือ  ตุ้มหู  หรือเครื่องประดับอื่น  
พวงกุญแจดิน  ที่คั่น
หนังสือดิน   หรืองานชิ้นใหญ่ ๆ  เช่น  แจกันขนาดใหญ่  กระถางบัว  เป็นต้น   และถ้ามีจินตนาการในการสร้างสรรค์งานอื่น ๆ ตามความคิดสร้างสรรค์  ของแต่ละคน  ก็จะมีงานใหม่  ๆ เกิดขึ้นได้อีกมากมายจากดินเหนียวเพียงก้อนเดียว
ในโอกาสต่อไป

                                                                                     ที่มาภาพ  ผู้เขียน 
ประเด็นคำถาม
1.   อธิบายที่มาและความสำคัญของดินด่านเกวียน
2.   อธิบายส่วนผสม และขั้นตอนการนวดดินด่านเกวียน
3.   นำเสนอแนวทางการนำดินด่านเกวียนไปประยุกต์ใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวันกับงานปั้นในรูปแบบอื่น ๆ 

กิจกรรมเสนอแนะ
              -
การบูรณาการกับกลุ่มสาระการเรียนรู้อื่น ๆ
 สาระการเรียนรู้สังคมศาสนาและวัฒนธรรม   สาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยี

อ้างอิง แหล่งที่มาของข้อมูล
1.   คุณลุงเมี้ยน  สิงห์ทะเล  อายุ  42   ปี อยู่บ้านเลขที่  128  หมู่  7  ชุมชนบ้านด่านชัย   ตำบลด่านเกวียน  อำเภอโชคชัย  
      จังหวัดนครราชสีมา   อาชีพ  ช่างปั้น  และการนวดดินด่านเกวียน   ประสบการณ์มากว่า  25   ปี  ภูมิปัญญาท้องถิ่น  
      ผู้ให้สัมภาษณ์  นางวิภา  ศรีม่วงกลาง  ครูโรงเรียนบ้านท่าอ่าง  อำเภอโชคชัย จังหวัดนครราชสีมา
2.  วิภา  ศรีม่วงกลาง  เอกสารประกอบการสอน  การปั้นพวงกุญจากจากดินด่านเกวียน,  2547
3.   www.ryt9.com

4.  หนังสือพิมพ์บ้านเมือง -- ศุกร์ที่ 11 กันยายน 2552 10:45:08 น.



เข้าชม : 35167
นำเสนอโดย : วิภา ศรีม่วงกลาง
โรงเรียนบ้านท่าอ่าง
สพป.นครราชสีมา เขต 2
อยู่ในขั้น : เจ้ายุทธภพ

แชร์ไปที่ Facebook

  หมวดหมู่ ศิลปะ ดนตรีและนาฎศิลป์ ล่าสุด
ต้นทุนและกำไร (ฐานการเรียนที่ 10)
โดย : [เข้าชม : 20651 ]
การซ่อมผลงานปั้นที่แตกหัก มีรอยร้าว (ฐานการเรียนที่ 9/2)
โดย : [เข้าชม : 20780 ]
การซ่อมผลงานปั้นที่แตกหัก มีรอยร้าว (ฐานการเรียนที่ 9/1)
โดย : [เข้าชม : 20378 ]
การเผาผลงานปั้น (ฐานการเรียนที่ 8/2)
โดย : [เข้าชม : 19893 ]
การเผาผลงานปั้น (ฐานการเรียนที่ 8/1)
โดย : [เข้าชม : 19761 ]
การปั้นตุ๊กตาดิน (ฐานการเรียนที่ 7/2)
โดย : [เข้าชม : 19777 ]
การปั้นตุ๊กตาดิน (ฐานการเรียนที่ 7/1)
โดย : [เข้าชม : 20101 ]
การเทพิมพ์ (ฐานการเรียนที่ 6)
โดย : [เข้าชม : 19592 ]
การปั้นรูปปั้นดินต้นแบบ (ฐานการเรียนที่ 5)
โดย : [เข้าชม : 19643 ]
การสร้างลวดลายบนงานปั้น (ฐานการเรียนที่ 4 )
โดย : [เข้าชม : 19725 ]
 10 สาระการเรียนรู้ Text Random
ครูยุคใหม่ ทศวรรษที่ 21 ... กับจำนวนเฉพาะ (Prime)
คำกริยา คำในภาษาที่มีชีวิต
การช่วยฟื้นคืนชีพ
Grounded
ใครเป็นวัยรุ่นเชิญทางนี้ (ตอนที่ 4)
Pocket Money
จะเก่งอังกฤษได้อย่างไร ถ้าไม่รู้จัก Part of Speech(Noun)
Email Pals
คนขาดเพื่อน..เหมือนสูบบุหรี่
ดวงตาบนฟ้า
 
     "สหวิชา ดอท คอม" เป็นแหล่งรวมเนื้อหาความรู้ต่าง ๆ บอกเล่าประสบการณ์เกี่ยวกับเนื้อหา และการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนจากครูทั่วประเทศ นำมาแลกเปลี่ยนในเว็บไซต์แห่งนี้ ซึ่งเนื้อหาทั้งหมดได้ถูกกลั่นกลรองมาจากความรู้ ประสบการณ์ในการทำงานของทีมงานทุกคน...ดังนั้น ทุกเรื่องราว ทุกเนื้อหาสาระจึงเป็นลิขสิทธิ์ของผู้เขียนและสำนักเทคโนโลยีเพื่อการเรียนการสอน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ หากบุคคลใดที่มีความประสงค์จะนำเนื้อหาเรื่องราวใด ๆ ในเว็บไซต์แห่งนี้ไปนำเสนอในรูปแบบใด ๆ จึงควรที่จะอ้างอิงและให้เครดิตกับ "สหวิชา ดอท คอม" เพื่อเป็นการสนับสนุนและเป็นกำลังใจในการทำงานแก่ทีมงานทุกคนที่เพียรค้นคว้าหาความรู้มานำเสนอ ขอขอบคุณผู้ที่ให้ความสนใจทุกท่านที่เล็งเห็นความสำคัญในสาระการเรียนรู้ต่าง ๆ ...เราขอน้อมรับทุกคำติชมและจะนำไปพัฒนาปรับปรุงในการทำงานให้ดียิ่งขึ้น ขอขอบคุณ Maxsite 1.10 CMS ที่พัฒนาโดยคนไทย ขอขอบคุณทุก ๆ คลิกที่แวะมาเยี่ยมชมเรา "สหวิชา ดอท คอม"

| เกี่ยวกับสหวิชา.คอม | สาระการเรียนรู้ | บทความ | สื่อการเรียนการสอน | แบบฝึกทักษะ | เล่าสู่กันฟัง | คำถามยอดนิยม | Links น่ารู้ | ทีมงานสหวิชา.คอม | ติดต่อเรา |